Welkom op deze gedenkplek

De gemeente Baarn heeft sinds 27 januari 2016 een Joods Monument. Het staat in het Amaliapark op het Stationsplein in Baarn nabij het bevrijdingsmonument.

Het monument toont de namen van 45 joodse inwoners van Baarn, die zijn weggevoerd en uiteindelijk vermoord in Auschwitz, Bergen-Belsen, Dachau, Fal-Liebau, Mauthausen, Sobibor of Theresiënstadt. Zij waren afkomstig uit 21 families.

Onder de slachtoffers zijn acht kinderen tussen 6 en 12 jaar. De oudste is een man van 73 jaar.

Recent heeft de gemeente een speciale kastanjeboom bij het monument geplaatst: een zaailing van de kastanjeboom waar Anne Frank zo aan gehecht was.

Het actuele overzicht met namen vindt u hier.

Mocht u nieuwe of aanvullende informatie hebben, geef dit dan svp aan ons door.

Gastlessen op scholen

Regelmatig worden op basisscholen in Baarn gastlessen gegeven over de Holocaust. In 2024 voor de eerste keer ook op het Baarns Lyceum. Deze lessen worden ook aangeboden voor het voorjaar van 2026 aan alle groepen 8 van de basisscholen van Baarn. Centraal in de lessen staat het thema 'buitensluiten' - 'niet meer mee mogen doen'. Bij de lessen wordt gebruik gemaakt van een bijzondere klassenfoto in een huiskamer in Baarn. Op de foto staan achttien joodse kinderen in de leeftijd van 4 tot 12 jaar met hun onderwijzeres Anna de Liever tijdens het vieren van Sinterklaas (december 1941).

Het joodse klasje van juffrouw Anna de Liever, met kinderen uit Baarn, Soest en Soesterberg (eind 1941).

Bij de gastlessen wordt speciale aandacht besteed aan de acht kinderen uit zes gezinnen uit Baarn, die zijn vermoord in de Holocaust. Tijdens de lessen is verteld wat deze kinderen hebben meegemaakt. Het gaat om:

De gastlessen worden gegeven door Jacqueline Frankenhuis samen met Inge Pastoor.

Struikelstenen
Regelmatig krijgt ons comité vragen over de komst van struikelstenen in Baarn. Struikelstenen zijn ontworpen door Gunter Demnig en worden in veel landen in stoepen gelegd als herinneringstekens voor alle slachtoffers van het nationaalsocialisme. Tien jaar geleden heeft ons comité er voor gekozen om een gezamenlijk centraal monument op te richten ter nagedachtenis aan alle Baarnse slachtoffers van de Holocaust. De reden is dat er bij een flink aantal van de adressen geen normale stoep is om struikelstenen te leggen voor het woonhuis. Wij wilden niet dat er struikelstenen in een goot komen te liggen of dat er adressen worden overgeslagen waar plaatsing niet mogelijk is. We hebben ons gericht op respectvolle aandacht voor alle joodse slachtoffers in Baarn. Vandaar dat het monument ook gekoppeld is aan een website waar belangstellenden meer achtergrondinformatie kunnen vinden. Het initiatief voor de komst van de struikelstenen is genomen door het comité 4 en 5 mei Baarn. Ons comité heeft in deze alleen een adviserende rol. Wij dringen er op aan dat er praktische en respectvolle oplossingen worden gezocht zodat er bij alle adressen van joodse slachtoffers in Baarn struikelstenen worden geplaatst, overeenkomstig de richtlijnen van Gunter Demnig.

Blijvend gedenken

Bij het Joods Monument Baarn wordt jaarlijks een Holocaust herdenking gehouden op de laatste zondag van januari, op het Stationsplein in Baarn. Deze herdenking wordt georganiseerd door het comité 4 en 5 mei Baarn. Dit gebeurt zoveel mogelijk in aanwezigheid van nabestaanden en verwanten. Tijdens deze herdenking worden de namen van de slachtoffers voorgelezen, net als tijdens de Dodenherdenking op 4 mei. 

In 2016 is ook een gedenkboekje verschenen met achtergrondinformatie over de 45 joodse overledenen, samengesteld door (wijlen) Wim Velthuizen en gedrukt door drukkerij Bakker Baarn.

De plaquette op het monument is een gezamenlijke uitwerking van het comité naar het ontwerp van Kok van Nood.

Dankbetuiging

Het Comité dankt de vele (!) personen en instanties die hebben meegewerkt aan de totstandkoming van het monument en alle inzet daaromheen.